PÝyano´da acÝlÝtasyon teknÝklerÝ

[yönetim]

PÝyano´da acÝlÝtasyon teknÝklerÝ

PÝYANO´DA acÝlÝtasyon TEKNÝKLERÝ


Bir çok parçalarda karþýlaþtýðýmýz tamamen teknik yetersizlikten kaynaklanan acilitasyon problemi aslýnda çok fazla profesyönellik istemeyen sadece ellerimize birtakým kalýplarý ezberletmemizden ibarett olan bir unsurdur.

Acilitasyona geçiþ sýrasýnda birçok sorunla yüz yüze geliriz. Bunlarý, karþýlaþma sýrasýna göre sýralarsak:

1- Uygun parmak numarasý tespiti

2- Parmak tereddütü

3- Bilek tereddütü

4- Kol tereddütü

5- Kas kasýlmalarý

6- Ses patlamalarý

7- Geçiþ parmaklarýný yedirememe

8- Sesler arasý eþitsizlik

9- Ýki el senkronizasyon sorunu

10- Cümleler arasý kopukluk

11- Çalýþ zayýflýðý

12- Atlamalý pozisyonda ritmsel kopukluk

........ve birçok sorun. Aslýnda bu sorunlar yazýlmaya devam edilebilir fakat geneli birbirleri ile baðlantýlý sorunlar olduklarý için bu temel sorunlarý çözerek diðer baðlantýlý sorunlarý da çözümlemiþ oluruz.

Bu sorunlarýn bazýlarýna baþlangýç, bazýlarýna hýzlanma bazýlarýna da hýzlý çalma sýrasýnda üstesinden gelmek gerekir.

Birçok yapýlan hatalardan biri hýzlanmak için kuvvet çalýþmasý yapmak. Lakin kuvvet ile hýzýn birbiri ile yakýndan bir iliþkisi yoktur. En basit örnekle ifade edecek olursak: Bir Kamyon ile Bir Ferrariyi kýyaslayalým. Kamyon çok aðýr hareket eder ve hantaldýr fakat güçlüdür ve kilolarca yükü taþýyabilir. Fakat Ferrari gibi araçlar hýz makinalarýdýr fakat aðýrlýk taþýyamazlar.

Acilitasyon için gerekli en önemli faktör rahatlýktýr. Rahatlýktan kasýt ellerin piyanoyu kavrayýþ biçimi ellerin en doðal hali daha doðrusu hiç kaslarýmýzý kullanmadan iki yanýmýza ellerimiz saldýðýmýz zaman el ayasý ve parmaklarýn aldýðý biçimdir. Bu biçime en yakýn þekilde yani doðal hale en yakýn þekilde piyano tuþesine parmaklarýn tamamý deyecek þekilde koyarsak baþlangýçta en doðru teknik ile baþlamýþ oluruz.

Parmaklarýmýzýn lifleri kolumuzun arkasýna kadar uzanýr. Bu kadar uzun liflerin üzerinde onlara baðlý ve ayný zamanda geçiþ yolunu açan ve/veya daraltan kaslar kasýlma sýrasýnda ve çoðu zaman bu liflerin hýzlý hareketleri sýrasýnda aðrýlara sebebiyet verir. Kasýlmanýn getirdiði aðrý beraberinde parmaklarýn güçsüzleþip tuþe üzerinde zayýflamasýna ve de kan deveranýnýn tam olarak yapýlamamasýna neden olur. Bunun sebebi: Kasýlan kas lif yolunu sýkýþtýrýr ve parmaklara baðlý liflerin hareketini zorlaþtýrýr. Bu yüzden liflere baðlý olan kas grubuna aðýrlýk biner ve onlar da kasýlýr. Kasýlan kaslar birbirlerini sýkýþtýrarak aðrýya sebep olur ayný þekilde aralardan geçen damarlarý da sýkýþtýrarak kan deveranýna engel olur. Bu zorlama yüzünden parmaklar gücünü gösteremez ve kilitlenir.

Þunu unutmayalým kasýlma ayný zamanda bir þartlý reflekstir ve de en çok size tereddüt yaþadýðýnýz yerlerde gelir. Yukarýda belirtmiþ olduðum acilitasyon problemlerini teker teker açýklayacak olursam:

1- Uygun parmak numarasý tespiti:

Parmak numarasý tespiti satrança benzer her zaman sonraki hareketi düþünmeniz gerekir. Parmak numarasý tespit ederken dikkat etmeniz gereken en önemli kural ergonomiklik. Yani elin doðal halini mümkün olduðunca bozmayacak þekilde parmaklarý sýralamaktýr. Özellikle en temelde baþ parmak geçiþ parmaðý olarak kullanýlmaktadýr. Bunun en büyük sebebi anatomik yapýsýnda yatay hareketliliðinin daha geniþ olmasýndan kaynaklanýr ayný zamanda el ayasýnda daha geride kaldýðý için avucun içerisine doðru hareket ederek diðer parmaklara temas etmeden onlarýn ve kendisinin hareket etmesine olanak verir.

Bu parmaðýn geçiþini yaparken özellikle orta parmak ve yüzük parmaktan sonra kullanýmý ideal olanýdýr. Tabi pozisyonuna göre iþaret parmaðýndan hemen sonra da kullanýlabilir. Fakat iþaret parmaðý yerine özellikle orta parmak kullanýlabiliyorsa geçiþ sesinde onu tercih etmenizde fayda vardýr. Çok büyük atlamalarda geniþ arpejlerde. Serçe parmaktan sonra da baþ parmaða geçildiði olur fakat bu geçiþte parmak geçiþini yedirme problemi ile karþý karþýya kalýrsýnýz ve daha anergonomiktir.

Ýþaret parmaðý ile baþlyýp sonra baþ parmak ile devam etmek çok kullanýlan bir tekniktir. Fakat baþ parmak ile baþlayýp iþaret parmaðýndan sonra tekrar baþ parmaða geçmek parmak zorlamasýna neden olabilir ama pozisyona göre çok tekrarlamayacak þekilde kullanýlabilir. Parmak geçiþlerinde en önemli unsur mümkün olduðunca art arda ayný parmaklarý kullanmak yerine, sesleri diðer parmaklara da daðýtmak ki bu sayede her parmaða iki, üç ses kadar dinlenme payý býrakmadýr. Bu her zaman uzun vadeli pasaj çalabilme olanaðý ve de geç kasýlma olanaðý saðlayacaktýr.

Siyah tuþlar bildiðiniz üzere beyaz tuþlardan daha uzakta olduklarý için bunlarda daha çok iþaret orta ve yüzük parmaklarý kullanmayý tercih ederiz. Serçe ve baþ parmak daha kýsa kaldýðý için siyah tuþlara acilite sýrasýnda ulaþma zorluðu yaþar. Fakat bazý pasajlarda özellikle arpej giden ve bazý siyah tuþ baþlayýp siyah tuþ biten pasajlarda veya tamamý siyah tuþtan oluþan pasajlarda baþ ve serçe parmaðý da kullanýrýz. Akor basýmlarýnda özellikle siyah tuþla baþlayan ve/veya geniþ bir akor ise de...

Söylediðim gibi rahatlýk çok önemli ama unutmayýn bu rahatlýðý elde ederken hýz sýrasýndaki halinizi de düþünün. Ýlk baþta art arda ayný parmaklarý kullanmak size kolay gelebilir. Baþ parmak iþaret parmaðý tekrar baþ parmak ve tekrar iþaret parmaðý gibi... fakat bu acilite sýrasýnda parmaklara dinlenme payý býrakmadýðý için yorulmalarýna ve de kasýlma refleksinin ortaya çýkmasýna sebep olacaktýr.

2- Parmak tereddütü:

Özellikle acilitasyonun en baþýnda karþýlaþan bir sorundur. Bunun en büyük nedeni pasajýn az tekrarlanmasý ve de parmak numarasý tespiti yapýlmadan parça çalýþamsýna girilmesidir. Klasik bir ezber problemidir. Ayný yeni yeni ezberlenmiþ bir þiiri ezberden okumaya benzer. Daha çok akla geliþ hýzý ile alakalýdýr.

Parmaklar en küçük ve seri hareketlerin yapýlabileceði bir eklemler organýdýr. Her boðumu birbirine baðlý olarak hareket kontrol merkezinden yönetilir. On parmak demek toplamda Otuz boðumun aynanda kontrolü demektir. Bu kontrol sadece hareket ve yön tabanlý deðil ayný zamanda baský tabanlý da olur. Bu fonksiyonlarýn tam anlamýyla ezberden yapýlabilmesi için tamamen parmaklara basýlacak tuþlarýn ezberletilmesi gerekir. Bunun için yegane tekniklerden biri olan ve de ayný zamanda parmak güçlendirme egzersizi olan Artiküle çalýþmasý yapýlýr.

Artikülasyon parmaklarýn eklemin müsade ettiði kadar kaldýrýlýp daha sonra tuþun dibine mümkün olduðunca baský uygulayarak pasajýn gerektirdiði parmak numaralarýný kullanmaktýr. Buna yedirerek basma da diyebiliriz. Bu çalýþma normalde parmaða olduðunca büyük bir efor sarfetmesini saðlar bu yüzden kesinlikle ve kesinlikle pasaj yavaþ bir þekilde çalýnmalýdýr. Hýz burada sakatlýða neden olabilir. Bu çalýþma sonucunda parmaklar tuþlarý daha iyi ezberler ve de tereddüt ortadan kalkar.

3-Bilek tereddütü:

Özellikle staccato dediðimiz kesik kesik çalmalarda, parmak geçiþlerinde kýsa mesafelere uzanmalarda ve baþ veya serçe parmaðýmýzýn siyah tuþlara doðru hamlelerinde sýkça bilek ekleminden faydalanýrýz. Bilek tereddütünün baþlýca sebebi yalnýþ ses basma korkusudur. Standart alýþtýðýmýz el tutuþ pozisyonumuzdan çýkmamýzý gerektiren bir pasajda bu sorunla karþý karþýyayýzdýr.

Bilek parmaða göre tuþe üzerinde daha geniþ bir hareket yönüne sahiptir ve parmaklarý tuþe üzerinden koparma gibi bir özelliðe sahiptir. Bu yüzden tuþ üzerinde hassasiyeti ve hakimiyeti daha zordur. Kýsacasý parmak kaldýrarak basýlan bir sese göre bilek kaldýrýlarak basýlan ses daha ustalýk ister.

Bileðin parmaklara bir çok avantajý dokunur bunlar parmaklarýn gücünün yetmediði yerde bilek desteði alma, parmaklarýn uzanamadýðý notalara bilek desteði ile uzanma ve ayný pozisyonda kalmaktan kasýlmalara baþlayan bilek kasýný bilek hareketleri ile gerdirip tekrar gevþemesini saðlama gibi...

Bilek kullanma tereddütünü atlatmak için kullanýlan yegane teknik bilek staccatosu tekniðidir. Bu teknikte pasaj seslerinin herbiri kesik ve kýsa olarak (zýplatarak) çalýnýr. Burada ellerin pozisyonu parmaklarýn basabileceði hizanýn daha yukarýsýndadýr yani doðal pozisyonda parmaklarýn ulaþamayacaðý bir yükseklikte fakat bileðin aþaðýya hamlesi sýrasýnda uzanabileceði bir seviyede olmasý önemlidir. Burada parmaklar doðal pazisyonunda durur sadece basacak olan parmak birazcýk aþaðý doðru çýkarýlýr ve aþaýðý doðru seri bir bilek hamlesi ile tuþa dokunup hemen bileðin eski yerine dönmesi saðlanýr bu iþlem pasajýn gerektirdiði parmak numarasýna göre uygulanýr. Vede çok hýzlý deðil orta hýzlarda yapýlmalýdýr bunun sebebi büyük kaslar küçük kaslara göre daha az seridir.
Bu teknik sayesinde bilek tereddütünüzü de yeneceksiniz.

4-Kol Tereddütü:

Parmak acilitasyonunda fazla kullanýlmayan fakat atlamalý ve akor acilitasyonlarýnda vazgeçilmez bir tekniktir. Kol tereddütünün en büyük nedeni baský þiddetini ayarlayamama korkusu parmak sakatlama veya canýný yakma korkusudur. Kolumuz ön kol ve arka kol olarak ikiye ayrýlýr. Bunlardan ön kol özellikle. 2 oktav arasý atlayan seslerde bileðin gücünün yetmediði ses ve akorlar baskýlarýnda ve de yatay hareketlerde bileðin yatay hareket sýnýrýna destek olsun diye kullanýlýr. Arka kol ise 2 oktavý aþan atlamalý pasajlarda ön kolun gücünün yetmediði akor baskýlarýnda ve de dirsek ekleminden yapýlan yatay hareket sonucunda ellerin tuþe hizasýndan aykýrý bir konum almamasý için kullanýlýr.

Tuþeden kopma durumu bileðe nazaran daha fazla karþýlaþýlýr. Piyanonun bütün oktavlarýna hakim olmamýzý saðlayacak kadar geniþ hareket imkaný veren kol eklemlerine hakimiyet için kullanabileceðimiz yegane teknik. Atarak tekniði dediðimiz kollarýn uzak bir mesafeden hedeflenen tuþ üzerine yaptýðý hamledir. Bu teknikte el bir ön kol boyu kadar tuþenin üzerine çýkarýlýr ve eller kol aðýrlýðý ile hýzla pasajýn gerektirdiði tuþa doðru hamle yapar ve tekrar kalkar. Bu alýþtýrma baya sinir bozucu ve birazda can yakýcýdýr. Tuþlara olan mesafe çok uzak olduðundan ilk zamanlarda tuþlarý tutturmak baya zordur ve de parmaklarýn uçlarý acýr. Zamanla bunlar düzelir vede tuþe üzerinden kopmak neredeyse imkansýzlaþýr. Elinizi attýðýnýz anda pasajý çalabilir konuma gelirsiniz. Geniþ atlamalarda kusursuzlaþýrsýnýz. Bu teknik bilek tekniðinden daha yavaþ çalýþýlmalýdýr.

5- Kas Kasýlmalarý:

Acilitasyonun saðlýksal olarak yegana problemi kas kasýlmalarýdýr. Bu sorun özellikle sistemsiz çalýþma sebebi ile daha parmak bilek ve kollarýn üzeinden tereddüt atýlmadan hýzlý çalmaya çalýþmak vede bunu yaparken hata yapmamak için kol kaslarýmýzý kasma ihtiyacý duymaktan kaynaklanýr. Ayný zamanda þartlý reflekslerimizden biridir. Kas kasýlmalarýnýn problemlerini yukarýdaki paragraflarda anlatmýþtým. Her piyanistin bir kas kasýlma eþiði vardýr. Sonuçta kaslarýn kendilerini gevþetmesi ve kasýlmasý onlarýn kondüksiyonu ile de alakalýdýr. Bunun için parmaklarýn güçlendirilmesinden tutun tereddüt giderme egzersizleri olsun anlatacaðým bütün egzersizlerin düzenli bir þekilde ara vermeden yapýlmýþ olamsý gerekir. Bu sayede kaslar inanýlmaz bir esneklik saðlar vede bu esneklik sayesinde kasýlmalar gecikir. Unutmayýn hýz burada en büyük düþmanýnýz. Daima parçalarýnýzý yavaþ bir þekilde çalýþýn parmaklara tekrar tekrar hareket noktalarýný hatýrlatýn.

Hýz sýrasýnda tamamen pasajlar güdüsel olarak beyin kontrolü olmadan yapýlýr. Beyin kontrolü tek sesten kalýplara yönelik iþleme geçer. Çünkü insan beyni kapasitesinin yettiði kadar bir hýza hakimdir ve ondan sonrasýný reflekslerimiz idare eder. Ayný sobaya dokunduðumuz anda düþünce merkezimize bilgi ulaþmadan elimizi çekmemiz gibi. Bu tabi piyanoda kontrolsüzlüðe yol açacaðýndan. Uzun süre hýzlý çalýmlarda laçkalaþmalara sebebiyet verir bunlar tekniklerinizdeki bozukluklar olarak ortaya çýkar. Bu yüzden dünyanýn en iyi yorumcusu olsanýz bile vede o pasajý defalarca çalmýþ olsanýz bile yinede ayný pasaj üzerinde ayný sistemli çalýþmayý sürdürmeniz gereklidir. Siz Araba iseniz Hýz motorunuz egzersiz ve teknik çalýþmalarýnýz da yakýtýnýz olur. Motor ne kadar çalýþýrsa teknik ve egzersizlerinizden o kadar yer ve eninde sonunda o teknik çalýþmaya tekrar ihtiyaç duyarsýnýz.

Hýzlý çalmada kasýlmayý önlemenin en önemli tekniklerinden biri Hýzlý-Yavaþ ve Yavaþ-Hýzlý çalýþmasýdýr. Bu teknik çalýþmaya örnek 16 notadan oluþan ve eþit hýzda giden bir pasajýn ilk dördünü orjinal hýzýnda ikinci dördünü orjinal hýzýn yarýsý kadar hýzlý olarak üçüncü dördünü yine orjinal hýzýnda sonuncu dördünü orjinal hýzýnýn yarýsý hýzýnda çalma daha sonra bu iþlemin tam tersini tekrarlama. Tabi bunu yaparken bir metronom eþliðinde kademe kademe arttýrarak yapýlmalý ve de ritim aksatmadan hepsi üst üste çalýnmalý. Bu sayede kollarýnýza bol molalý hýz çalýþmasý yaptýrýrsýnýz. Zamanla bu pasajlar 8 hýzlý 8 yavaþ olarak da yapýlabilir. En sonunda kademeli bir hýzlanýþ ve kasýlma sürenizinde o hýzlanýþa doðru orantýlý bir þekilde gecikmesini saðlarsýnýz.

6- Ses patlamalarý:

Parmaklarýn baský kontrolsüzlüðünden kaynaklanan bir sorundur. Pasajlarýn dinlenilebilir kývama gelebilmesi için bu sorunun çözülmesi þarttýr.

Ses patlamalarý özellikle parmak geçiþlerinde, kuvvetli ve kuvvetsiz parmak iliþkilerinde, fazla yukarý kaldýrdýðýmýz ve kaldýrmadýðýmýz parmak iliþkilerinde ve de atlamalý pozisyonlarda karþýlaþacaðýmýz sorunlardandýr.

Geçiþlerinizi ne kadar belli etmezseniz o pasaj üzerinde o kadar usta olduðunuzu göstermiþ olursunuz. Bu yüzden parmak geçiþleri sýrasýnda kullanmanýz gereken bilek fonksiyonunu sert ve köþeli kullanmaktan kaçýnýlmalýdýr. Ayrýca geçiþi yapan parmak baskýyý saðlamadan önce tuþe üzerinde hazýr bekletilmelidir. Bu sayede diðer parmaklarla yükseklik oranlarý eþitlenmiþ olur, bu da size birbirlerine daha yakýn bir baský þiddetini saðlar.

Ses patlamalarýna engel olacak tekniklerden yeganesi Birbirleri ile Ýkileme çalýþmasýdýr. Bu çalýþmaya da örnek olarak 16 notalý eþit serilikte bir pasajý ele alalým. bunlarý da 4 lü olarak gruplayalým. Dörtlü guruplarýn ilk iki notalarý pasajýn orjinal hýzýnda iki kere tekrarlanýp sonraki ikinci iki notalar orjinal hýzýn yarýsý hýzýnda çalýnýr. Daha sonra bu iþlemin tam tersi yapýlýr. En son olarak ta 4lü grubun ikinci ve üçünü sesleri orjinal hýzda tekrarlanacak þekilde çalýnýr. Ayný örneði biraz daha açarsak: Diyelimki pasajýmýz 16lýk notalardan oluþuyor. Pasajýn ilk çalýþmasý: 16lýk-16lýk-8lik-8lik. Ýkinci çallýþmasý: 8lik-8lik-16lýk-16lýk. Son çalýþmasý:8lik-16lýk-16lýk-8lik (16lýk grubu iki kere tekrarlayacak her çalýþmada) olarak örneklendirebiliriz.

7- Geçiþ Parmaklarýný yedirememe

Bu da sýk karþýlaþýlan bir sorundur. Daha çok yüzeysel geçme de denir. Yani bazý seslere tam net basmadan pasajýn sonuna varma gibi durumlar. Bu durumun en büyük nedeni baþ parmaðýn diðer parmaklara oranla dikey hareketinin daha kýsýtlý olmasýndan kaynaklanýr. Birde geçiþ sesinden çok geçiþ yapacaðýmýz pozisyona konsantre olmamýzdan dolayý geçiþ sesi yüzeysel basýlýr ve diðer pozisyona geçilir. Buna pozisyon atlayamama endiþesi de girerse tam bir geçiþ parmaðý sorunu yaþarýz.

Bu sorunu Yelpaze tekniði dediðimiz teknikle aþabiliriz. Bu teknikte ses, geçiþ notasýnýn bir önceki notasý ile baþlar geçiþi yapar ve bir sonraki notaya gelip oradan parçayý ayna olarak yani tersten çalýp (ezgiyi geri sarma gibi düþünebiliriz) ayný notaya geri döneriz. Daha sonra geçiþ notasýndan iki nota önce baþlar geçiþi yapar iki nota sonra geri döneriz. Bu iþlem 3 nota önce ve sonra vb. gibi çoðaltýlarak tekrarlanýr. Bu sayede geçiþ sesi hep merkezde tutulur beyin dikkatini oraya yoðunlaþtýrýr.

8- Sesler Arasý Eþitsizlik

Çok çabuk hýzlanmanýn getirdiði kötü sonuçlardan birisi de ses arasý eþitsizliklerdir. Özellikle ele daha az yatkýn pozisyonlarda hareket kabiliyeti daha zayýf olan parmaklarýn denk gelmesinden kaynaklanan iç ritmdeki dalgalanmalara denir. Pixeli düþük bir ekranda yarý çapraz bir çizginin kötü gözükmesi gibi. Ezgide duyumun kötü olmasýna sebebiyet verir.

Geçiþ parmaklarýnýn kullanýmý ve bilek fonksiyonunun seriliði de bu konu içerisinde yer alýr. Sonuçta hepsi pasajlarda kullanýlan ortak fonksiyonlar olduklarý için o fonksiyonlarýn saðlamlýðý önemlidir. Teknik olarak o fonksiyonlarýn kusurlarý giderilmiþ olmalýdýr.

Bu teknik durumun geliþmesi ile ilgili çalýþma yukarýda açýkladýðým Birbirleri ile Ýkileme çalýþmasýdýr. Bu çalýþma tamamen eþitik üzerine yapýlan bir çalýþmadýr. Gerek þiddet eþitliði gerek ritim...

9- Ýki el senkronizasyon sorunu

Beyni ikiye bölme diye nitelendirebileceðimiz iki el ile çalma. Aslýnda tam olarak iki elin birbirinden baðýmsýz hareket ettiðini göstermez. Eller arasýnda ritimsel bir bað vardýr. Bunlar birbiri ardýndan belirli ritim reaf leri oluþturur. Ayný darbuka çalan bir adamýn iki eli kullanýþý gibi. Sesler birbirinden farklý olsada ritimler. Belirli bir kalýp içinde olduklarý için birbirlerine destek verecek þekilde iki hel hareket eder. Nota deðerleri ile örneklendirecek olursak:

Sað elimiz 8lik olarak bir pasaj çalýyor diyelim. Sol elimizinde ayný anda Noktalý 8lik ve 16lýk grubu halinde çaldýðýný düþünelim. Pasaja baþlarken iki el aynanda baþlar sonra ilk hamleyi sað el yapar bir 16lýk deðer sonra sol el girer ve geriye 1 16lýk deðer boþluk kalýr yani tekrar iki el aynanda ikinci yürüyüþe geçer. "Ankara" kelimesinin okunuþunu düþünün bu ritmi ilk olarak elinizle arka arkaya tekrarlayýn daha sonra ilk hecesini iki el ile ikinci hecesinini sað el üçüncü hecesini sol el ile girip tekrarlayýn sonuçta oluþacak ritim kalýbý 8lik-16lýk-16lýk týr. Bu þekilde ellere daðýlýr.

Bir birinden baðýmsýz gibi gözüken ritim kalýplarý aslýnda birbirleri ile baðlýdýr demiþtim.

Ýki el zýtlýklarýnýn daha zor olduðu bir örneði inceleyelim:

Sað elimiz 16lýk Sol elimiz Üçleme yapýyor diyelim. Birçok piyanistin zorlandýðý bir senkronizasyon tipidir. Bunu iliþkilendirecek olursak. ilk olarak bu kalýplarýn tartým biçimlerine bakalým. 16lýk lar dörtü tartýmlar biçiminde 2þerli zamanlarda yer alýrlar 3leme de adý üzerinde üçlü tartýmlar olarak yer alýrlar. Yani 1 dörtlük = 4 onaltýlýk, 1 dörtlük = 1 üçleme gurubu. Bu da bize her dörtlükte bir, notalarýn kesiþtiðini yani ayný anda basýldýðýný gösterir. Þimdi diðer seslerinin daðýlýmýný inceleyelim. 4 lü grup olan 16lýklarla 3 lü grup olan üçlemeyi çarparsak 4x3=12 yi elde ederiz. 12 adet notayi dizersek bu notalarýn 4 ünde bir 3leme ögesi 3 ünde bir 16lýk ögesi gelir. 12 adet notanýn her birini 16lýk farzedersek o zaman otomatikman þöle bir ritm kalýbý elde etmiþ oluruz: 8lik-16lýk-8lik-8lik-16lýk-8lik gibi. Her dörtlükte iki el aynanda basar demiþtik. Bu yüzden ilk nota deðeri aynanda basýlýr. ikinci nota sað el, üçüncü sol el, dördüncü sað el, beþinci sol ve altýncý sað elle basýlýr ve tekrarlanýr. Bunu teknik konuyu daha iyi anayabileceðiniz bir dile çevirelim:
"Aðrý-Antep-Hatay" kelimelerini söyleyerek ritm kalýplarýný bulalým. Sonra elimizle taklit edelim. Daha sonra ilk hecesini iki el ile ikinci hecesini sað, üçüncüyü sol, dördüncü sað, beþ sol ve altýncý heceyi de sað el ile vurarak kelimeleri tekrarlayalým. Eðer bu üç þehri birkerede 1 dörtlük içerisine dengeli bir þekilde sýðdýrararak ellerimizle vurursak bu zor ritmi yapmýþ oluruz. Geri kalaný bu ritimleri piyano tuþlarý üzerine daðýtmaya kalýyor.

Bu anlattýðým senkronizasyon tipleri birer çalýþma örneðidir ayný zamanda. Bu çalýþmalar sayesinde iki elinizi, halk dili ile beyni ikiye bölmeyi düzgün bir þekilde saðlamlaþtýrmýþ olursunuz. Senkronizasyonunuz net olur.

10- Cümleler Arasý Kopukluk:

Piyanistin kalitesine bir perde çeken teknin sorunlardan biridir. Baþlýk cümle olsa bile bu cümleler motifler de olabilir. Ezgiler arasý geçiþ televizyon dizilerinde bölümler arasýndaki geçiþlere benzer. Ne kadar uyumluysa o kadar baþarýlýdýr. Burada uyum derken eþitlikle karýþtýrýlmasýn bazý cümleler kuvvetli bazý cümleler hafif çalýnabilir. Fakat bir bütünlük içerisinde ve genel kompozisyonu bozmayacak bir biçimde yapýlýr. Bu sayede uzun soluklu eserleri çalarken ne siz nede dinleyici sýkýlýr. Bazen bir eserde bir coþkuyu ifade etmek birden fazla cümlenin art arda hareketi ile olur. Bu geçiþlerde kopukluk olursa dinleyicinin duyacaðý coþkuda ciddi bir düþüþ ve acabalýk uyandýrýr. Bu da zayýf yorumculuða iter sizi.

Bu tekniði geliþtirmek için çok basit yöntem olan nefes tutma yöntemini deneyebilirsiniz iki cümle arasý nefesinizi tutun genelde nefes tutma iþlemleri tek unsura konsantrasyon sýrasýnda olur ikinci unsur için nefes verip alýr ve tekrar tutma ihtiyacý duyarsýnýz. Fakat cümle arasnýda nefes alýp ikinci cümleye nefes tutarak girerseniz o zaman beyninizi sanki ayný unsurun içindeymiþsiniz gibi kandýrýrsýnýz. Beyninizde parmaklarýnýzý bu þekilde yönlendirir.

Ýkinci çalýþma yöntemi ise Gruplandýrma çalýþmasý. Örneðin pasajýn tartýmlar 4 sesten oluþuyor. 4 sesi çalýp diðer tartýmýn birinci sesinde 4lük deðerinde bekleme. Arkasýndan beklediðiniz sesten baþlayýp ondan sonraki gelecek olan tartýmýn ilk sesinde 4lük deðerinde bekleme. Bu çalýþma sayesinde her defasýnda her cümlenizin ve motifinizin ilk sesi ile çalýþmanýza duraklama vereceksiniz. Yani ilk cümleniz ile ikinci cümlenizin ilk notasý baðlanacak. Bu motifler birbirine baðlý ve kopukluk olmadan çalýnabilecek.

11- Çalýþ zayýflýðý

Pasajlar ne kadar kusursuz giderse gitsin belirli uzunluklardaki pasajlarda kasýlma problemi yaþamamak için ellerinizi son derece hafif býrakýrsýnýz bu da tamamen piyano tuþlarýný parmak gücü ile kontrol etmeye yöneltir. Parmaklarýnýz eðer yeterince güçlü deðilse pasajlarýnýzda forte yani yüksek ses ile çalma olanaksýzlaþýr. Bu da bütün pasajý piano yani hafif çalarak geçirmenize neden olur. Hafif çalým gerektiren bir yerlerde kusurunuz gözükmez. Fakat dinamiði üst seviyelerde olan ve de crescendo yani giderek yükselen ses seviyesi ile seyreden pasajlarda bu karakteri belli etmek epey zorlaþýr. Bu da müzikte genel bir monotonluða sürükler sizi.

Artikülasyon çalýþmasý yanýnda onun bir çeþidi olan Çiftleme çalýþmasýný önerebilirim. Bu çalýþma bir artikülasyon tipi olup tamamen hýz ve güç unsurlarýný barýndýrý. Bu çalýþmada pasajýn gerektirdiði parmaklar sýrasý ile her sese iki kere olabildiðince seri bir þekilde basarlar. ikinci basýþ uzatýlýr. Çiftler kendi aralarýnda kuvvetli ve seri fakat diðer çifte geçiþi biraz bekletilerek yapýlýr. Çünkü bu teknikte parmaðý zorlayan bir tekniktir ve hýzlý geçiþler sakatlýklara sebebiyet verebilir.

12- Atlamalý pozisyonda ritmsel kopukluk.

Aslýnda bazý parçalarda bu kopukluðu yapmamak imkansýzdýr. Fakat yinde insan anatomisinin elverdiði en uygun þekilde ritmik dengeyi kurarsak doðruya en yakýný elde etmiþ oluruz. Tabi benim söylediðim eþitlik olarak atlanmasý imkansýz olan pasajlar için geçerli. Bu aralýklar ne kadar dar olursa eþitliði saðlamak o kadar kolay olur.

Eþit bir þekilde atlama mesafemizi geniþletebilmek için özellikle kol tereddütü çalýþmalarýmýza önem vermemiz gerklidir. Bu ritimsel atlamadaki baþarýnýz ayný zamanda artistik puanýnýzý da yükseltecektir.

Pasajlarý çalýþýrken atlama kolaylýðý saðlamak için pasaj çalýmý sýrasýnda atlayacaðýnýz pasaja gelmeden ona odaklanýn. Ve atlayacak olan parmaðýnýz eðer pasaj çalýmý sýrasýnda boþta ise parmaðýnýzsý o sesin yönüne doðru uzatýn ve sýrasý gelince hamlenizi yapýn.

Franz Lizst in bir Etüd ü olan La Campanella bu çalýþma üzerine kurulu bir etüttür. Çalýnabilmesi için anlattýðým bütün teknik özelliklere en iyi þekilde sahip olunmasý gereklidir.

Bu tekniði geliþtirmek için yapýlacak en güzel çalýþma Kör Piyanist çalýþmasýdýr. Yani atlayacaðýnýz tuþun mesafesini hissetmeye çalýþacaksýnýz vede bakmadan atlamaya çalýþacaksýnýz. Elinize bir atký alýn ve gözünüzü baðlayýn. Bu þekilde atlama çalýþmasýný yapýn hatta parçayý böle çalýþýn. Bunu defalarca düzgün tekrarlarsanýz bakar pozisyonda size inanýlmaz bir serilik kazandýracaktýr. SHiNE filmini izleyen bu sahneyi hatýrlar.